Đơn khởi kiện (còn gọi là đơn khởi kiện vụ án dân sự) là văn bản pháp lý đầu tiên để khởi động vụ kiện tại Tòa án. Đơn phải đúng hình thức, đầy đủ nội dung theo quy định, nếu không Tòa án sẽ trả lại đơn. Bài viết hướng dẫn cách viết đơn khởi kiện dân sự chuẩn.
1. Đơn khởi kiện dân sự là gì?
Đơn khởi kiện là văn bản do người khởi kiện (nguyên đơn) lập, gửi Tòa án để yêu cầu giải quyết tranh chấp dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, lao động khi quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.
2. Nội dung bắt buộc của đơn khởi kiện
Theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đơn khởi kiện phải có các nội dung chính:
- Ngày, tháng, năm làm đơn;
- Thông tin nguyên đơn: họ tên, địa chỉ, số CCCD (cá nhân) hoặc tên, trụ sở (tổ chức);
- Thông tin bị đơn: họ tên, địa chỉ, số CCCD;
- Thông tin người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (nếu có);
- Nội dung tranh chấp: tóm tắt sự việc, quan hệ pháp luật tranh chấp;
- Yêu cầu khởi kiện: cụ thể yêu cầu Tòa án giải quyết những gì (trả nợ bao nhiêu, chia tài sản, xác định quyền sử dụng đất…);
- Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo;
- Chữ ký của người khởi kiện (hoặc người đại diện hợp pháp).
3. Những lưu ý khi viết đơn khởi kiện
- Ghi rõ, đầy đủ thông tin bị đơn (họ tên, địa chỉ chính xác) — nếu thiếu, Tòa án có thể trả lại đơn;
- Yêu cầu khởi kiện phải cụ thể, rõ ràng (số tiền, tài sản cụ thể) — không viết chung chung;
- Nội dung sự việc trình bày ngắn gọn, trung thực, có căn cứ pháp lý;
- Kèm theo đơn là các tài liệu, chứng cứ chứng minh (hợp đồng, biên nhận, sao kê…);
- Đơn có thể nộp trực tiếp, gửi qua bưu điện hoặc nộp online qua Cổng dịch vụ công quốc gia;
- Nên tham khảo mẫu đơn tại Tòa án hoặc nhờ luật sư hỗ trợ để tránh sai sót.
4. Hậu quả nếu đơn khởi kiện không hợp lệ
Theo Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án trả lại đơn khởi kiện khi:
- Người khởi kiện không có quyền khởi kiện;
- Đã hết thời hiệu khởi kiện;
- Sự việc đã được giải quyết bằng bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật;
- Đơn không đúng hình thức, nội dung quy định;
- Không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
Khi bị trả lại đơn, bạn có quyền khiếu nại hoặc làm lại đơn cho đúng quy định.
5. Nộp đơn khởi kiện ở đâu?
Thông thường, đơn khởi kiện tranh chấp dân sự nộp tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú, làm việc (Điều 35, 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). Vụ việc có yếu tố nước ngoài hoặc tranh chấp đặc biệt nộp tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý. Hãy liên hệ Tòa án có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn cụ thể.