Cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn là nghĩa vụ của người không trực tiếp nuôi con đối với con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động. Bài viết giải thích mức cấp dưỡng, căn cứ xác định và các quy định liên quan.
1. Ai phải cấp dưỡng nuôi con?
Theo Điều 82, 110 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên, con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
Nghĩa vụ cấp dưỡng được thực hiện định kỳ hàng tháng, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.
2. Mức cấp dưỡng được xác định thế nào?
Theo Điều 116 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, mức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận căn cứ vào:
- Thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng;
- Nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng (ăn, mặc, ở, học tập, khám chữa bệnh).
Nếu không thỏa thuận được, Tòa án quyết định mức cấp dưỡng căn cứ vào thu nhập của người cấp dưỡng và nhu cầu của con. Pháp luật không quy định mức tối thiểu cụ thể, nhưng thông thường mức cấp dưỡng hợp lý khoảng 1/4 đến 1/3 thu nhập của người cấp dưỡng, hoặc căn cứ chi phí nuôi con thực tế tại địa phương.
3. Cấp dưỡng đến khi nào?
Nghĩa vụ cấp dưỡng chấm dứt khi (Điều 118 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014):
- Con đã thành niên và có khả năng lao động, có tài sản tự nuôi mình;
- Con được nhận làm con nuôi;
- Người cấp dưỡng hoặc người được cấp dưỡng chết;
- Người được cấp dưỡng đã kết hôn hoặc có thu nhập ổn định (trường hợp con đã thành niên).
4. Có được thay đổi mức cấp dưỡng không?
Khi có lý do chính đáng (thu nhập thay đổi, nhu cầu của con tăng lên do học tập, bệnh tật…), các bên có thể thỏa thuận thay đổi mức cấp dưỡng. Nếu không thỏa thuận được, có thể yêu cầu Tòa án thay đổi mức cấp dưỡng.
5. Nếu không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng?
Người không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng có thể bị:
- Cưỡng chế thi hành án theo quy định của Luật Thi hành án dân sự (khấu trừ thu nhập, kê biên tài sản…);
- Bị xử phạt vi phạm hành chính;
- Trong trường hợp nghiêm trọng, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng (Điều 380 Bộ luật Hình sự 2015).
6. Lưu ý khi thỏa thuận cấp dưỡng
- Nên ghi rõ mức cấp dưỡng, phương thức, thời điểm thanh toán vào bản thỏa thuận hoặc đơn ly hôn;
- Mức cấp dưỡng nên được điều chỉnh định kỳ phù hợp với chi phí sinh hoạt;
- Giữ chứng từ thanh toán cấp dưỡng để làm căn cứ nếu có tranh chấp.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý. Liên hệ luật sư hoặc Tòa án có thẩm quyền để được hướng dẫn cụ thể.